Over seksisme

Het zijn barre tijden voor mannen. Plotsklaps krijgen gevestigde waarden uit de televisie-en filmwereld de bons omdat ze 'seksueel grensoverschrijdend gedrag' plegen. Gisteren was ik op een klein familiefeestje en dit was natuurlijk een hot topic. 'Wat ik daar nu precies van vond, als feministe (lees: een vrouw met een groot bakkes), dat mannen niet meer mogen flirten?'

Diegene die me kennen weten dat ik er mijn hand niet voor om draai om altijd en overal mijn mening te geven. Een Speciaal Persoon zelfs die erin slaagt mij het zwijgen op te leggen. Maar van dit soort vragen word ik altijd wat stil. Misschien heeft het te maken met het feit dat ik niet extreem intelligent ben (schokkend, ik weet het) maar wanneer het gaat om deze onderwerpen, doet er zich altijd eenzelfde reactie voor in de combi lichaam-geest. Ik ervaar een wrang gevoel in de buikstreek, een mild opkomende misselijkheid in mijn keel en iets in mijn verstand schreeuwt: 'Nee, nee, neen: Je stelt de verkeerde vraag!' En toch is mijn eerste impuls om te antwoorden: 'Goh, bwa, ik weet niet. Hmm, het is wat dubbel allemaal hè? Ik vind mannen wel tof.'

Vlijmscherp, humoristisch en to the point. Dan ben ik.

Maar ik moet gewoon wat verder leren nadenken. Wat ik trouwens iedereen ten zeerste kan aanbevelen. Het is namelijk onmogelijk om een moeilijk onderwerp als seksuele intimidatie te bespreken aan de hand van de vraag: 'Mogen mannen niet meer flirten?' Want daar gaat het helemaal niet over. Tuurlijk mogen mannen flirten. Het is hen geraden zelfs.

Want flirten is niet iets schadelijk. Of typisch mannelijk. Heel veel vrouwen doen het ook. En dat maakt hen geen verraders van het vrouwelijke ras. Flirten staat namelijk niét gelijk aan jezelf achter een raam plaatsen in het Glazen Straatje met een sfeervol rood lampje achter je hoofd en een bordje naast je voeten waarop staat: 'Model, 20 jaar, houdt van pijpen'.

Flirten is leuk. Het kan je zelfvertrouwen een boost geven wanneer je je eens wat minder stralend voelt en ik vind het zelf altijd een meerwaarde om een gesprek te voeren met iemand waarbij ik me niet dood verveel. Flirten is, kortom, geen seksisme.

Wat is dan wel seksisme? Dat is de vraag die we ons moeten stellen en dat is er toevallig eentje die, in deze Moderne Tijden, wat moeilijker valt te beantwoorden. Er is namelijk een groot verschil tussen ouderwets seksisme en modern seksisme.

Ouderwets seksisme is duidelijk en herkenbaar voor iedereen met een hoger IQ dan van een ééncellige. Het was één en al 'De vrouwtjes moeten hun plaats kennen en dat is in de keuken', 'Mondje toe en beentjes open' ; 'Check het stel lippen van dat grietje, ik wed dat die kan zuigen als een stofzuiger!' Of 'Toet Toet! roepen en met een bijhorende handgebaren naar een stel borsten grijpen. Zeer, zéér opwindend trouwens, heren. Daarmee krijg je een vrouw wel op haar knieën.

Maar dat soort seksisme komt niet vaak meer voor. De meeste mannen nu hebben intussen wel door dat alle bovengenoemde leutige opmerkingen eigenlijk niet echt haha-grappig zijn. Al mijn vrienden zijn ontwikkelde, toffe kerels die veel respect hebben voor vrouwen en al eens durven meepraten over, ik zeg maar iets, vaginale jeuk zonder dat ze moeten overgeven in hun mond.

Modern seksisme daarentegen is geniepig. Je kan er de vinger niet onmiddellijk op leggen. Het is dat wrange gevoel in je buik en de lichte misselijkheid in je keel dat je ervoor waarschuwt maar het is zo complex dat je niet in één, twee drie kan uitroepen: 'Et tu, Brute!'

Anno 2017 bestaat er namelijk iets als de 'Feministische macho' die een intelligente discussie kan voeren over vrouwenrechten om 10 minuten later lachend te vragen: 'Zeg, lieverd, die zaagknop van jou, kan je die ook uitzetten?' Want het is een grap! Met een grap moet je lachen. Ook als vrouw want anders heb je geen gevoel voor humor. En dat is nog erger dan met een A-cup rond lopen.

Het moderne seksisme is gevaarlijk, net als het moderne racisme. De dag vandaag moet je heel hard zoeken naar iemand die op een stoel gaat staan en zegt: 'Negers stinken'. Wél hoor je de moderne racist dingen zeggen als: 'Goh die zwarte mensen kunnen toch altijd snel lopen hè?' Op eenzelfde manier kan je een moderne seksist herkennen. Die bedient zich van een scala aan subtiele, ironische en 'goed bedoelde' opmerkingen om een vrouw van haar stuk te brengen.

Een voorbeeld:

Je bent met je vrienden op café en je hebt een discussie. Op een gegeven moment zet je middels een bitsig commentaar een man op zijn plaats waarop deze lachend reageert met: 'Ho, ho, wat krijgen we nu? Is het weer die tijd van de maand? Zal ik even een maandverbandje voor je halen?' Waarop jij, in een ideale wereld, uit je handtas een stel kloten haalt en zegt: 'Nee hoor, maar gezien de diepdroevige manier waarop jij reageert kan ik je misschien met deze helpen?'

Maar dat doe je niet. 1. Omdat een los paar ballen niet zo makkelijk te vinden is en 2. Omdat, na zijn 'geestige' opmerkingen, iedereen moest lachen en jij maar een beetje ongemakkelijk hebt mee gegrinnikt. Jij kan immers tegen een stootje, je bent geen zwak vrouwtje dat geen opmerking kan verdragen.

En sommige dingen zijn ook echt grappig en niet slecht bedoeld maar wanneer wéét je dat? Hoe weet je de dag van vandaag zeker dat er sprake is van seksisme?

Het probleem zit hem volgens mij in het feit dat mannen en vrouwen nog steeds als 'anders' worden beschouwd. En ja ja, we zijn anders. Vrouwen hebben borsten en kunnen al eens een tikje emotioneel worden wanneer een puppy plat gereden wordt. En mannen hebben een penis en vinden het echt een meerwaarde wanneer ze hun eigen naam kunnen boeren maar in sé zijn we gewoon allemaal mensen die ook maar gewoon proberen om er het beste van te maken. De vraag die we ons dus zouden moeten stellen, eerder dan 'Is dit seksistisch' is: 'Is dit een fatsoenlijke manier om met mijn medemens om te gaan?'

Want pas als we zo denken, in termen van mensen onder elkaar eerder dan man versus vrouw, zal er van seksisme nog maar weinig sprake zijn.

Wat het zo lastig maakt allemaal de dag van vandaag is dat de tijden nog maar pas veranderd zijn. 'Mijn' generatie mannen is de eerste generatie die vrouwen (doorgaans) als gelijken beschouwt. De eerste generatie die in een tijd leeft waarin een vrouw de baas van Europa is, de UK een vrouwelijke eerste minister heeft en vrouwen over het algemeen een 'hoger' diploma hebben dan mannen. We gaan samen op café, we voeden samen de kinderen op, we doen samen boodschappen en we gaan samen sporten. Maar dat is allemaal nog niet zo heel lang het geval. Amper dertig jaar geleden was het ondenkbaar dat een man thuis zou blijven om voor de kinderen te zorgen terwijl de vrouw ging werken. Amper zeventig jaar geleden mochten vrouwen nog niet eens gaan stemmen. Sinds het ontstaan van de mensheid heeft de man het voor het zeggen. Zij waren al die tijd de baas. Het zou wat utopisch zijn om te verwachten dat één generatie die millennium-lange alleenheerschappij zomaar in 1, 2, 3 kan uitvegen. Mannen beschouwen vrouwen niet als minder omdat ze denken dat we minder zijn, ze beschouwen vrouwen als minder omdat dat nu eenmaal altijd de gangbare gedachte was.

Dus die gedachte moet eruit. We moeten stoppen met elkaar als anders te zien. We moeten ons gewoon over die minieme, verwaarloosbare biologische verschillen zetten en de 'ander' als 'ander mens' zien en niet als 'van een ander geslacht'. Wanneer je, als man of als vrouw, een grapje wil maken, of wil flirten, of iemand anders simpelweg waanzinnig aantrekkelijk vindt en je daar mee aan de slag wil, dan kan dat natuurlijk allemaal. Maar stel je gewoon volgende vraag: Hoe kan ik dit fixen zodat, mocht mijn moeder het zien, ik geen lap rond mijn oren krijg? Hoe ga ik, met andere woorden, respectvol om met die ander?

#seksisme